Formaty plików graficznych: co, gdzie, jak? Część I – podstawowe formaty wektorowe

Projekty logo dostarczam zawsze w różnych formatach. Często dostaję pytania o to, który z nich może być użyty jako znak wodny na zdjęciach, który nadaje się do wstawienia na stronę internetową, a który do druku. Przygotowałam krótkie omówienie najpopularniejszych formatów plików graficznych, które powinno wyczerpać temat. Podzieliłam je na dwie części – poniżej pierwsza z nich.

Aktualizacja:
Od momentu powstania tego wpisu zmienił się przede wszystkim sposób wykorzystania grafik w internecie. Współczesne strony internetowe, systemy CMS (np. WordPress) oraz wymagania dotyczące szybkości ładowania sprawiły, że formaty plików dobiera się dziś jeszcze bardziej świadomie – nie tylko pod kątem jakości, ale również wydajności i SEO.

Pliki do druku

Oprócz tego, że pliki przeznaczone do druku muszą być zapisane w przestrzeni kolorystycznej CMYK, powinny też w miarę możliwości być stworzone w programie do grafiki wektorowej. Ja używam Illustratora, drugim popularnym programem jest Corel. Na temat tego, co to są wektory, przygotuję zapewne osobny wpis, ale na potrzeby tego zestawienia niech wystarczy wyjaśnienie, że pliki wektorowe można w nieskończoność powiększać i bez problemu drukować w każdym rozmiarze, jaki sobie wymarzysz. Jeżeli osoba, która tworzyła Twoje logo, nie dostarczyła go w formacie wektorowym, cóż… nie popisała się bynajmniej profesjonalizmem i znajomością podstawowych zasad projektowanie logo. Najlepiej jak najszybciej zwrócić się do kogoś, kto przerobi Twój znak firmowy na odpowiedni format – zanim się okaże, że ta wielka i okazyjnie wykupiona reklama, która jest potrzebna na wczoraj, nie może być zrealizowana z powodu niedostatecznej jakości grafiki.

No dobrze, rozpisałam się o tym, dlaczego logo musi być zapisane w formacie wektorowym, ale nie wspomniałam jeszcze ani słowem, jakie rozszerzenia posiadają takie pliki ani czym się różnią między sobą.

AI

Podstawowy format wektorowy, w jakim najpierw zapisuję wszystkie projekty w krzywych (inna nazwa wektorów), to .ai, czyli format natywny programu Adobe Illustrator. Nie jest on uniwersalny i co prawda da się otworzyć przy pomocy Corela, ale nie można go swobodnie użyć chociażby na stronie internetowej. Przede wszystkim dlatego, że służy do obsługi pracy w trakcie jej tworzenia i do wprowadzania późniejszych zmian. Nie wysyła się go zazwyczaj do drukarni w celu wykonania druku bezpośrednio z tego pliku, natomiast pracownik drukarni może o niego poprosić, żeby nanieść ewentualne korekty. Tak naprawdę nie jest konieczne posiadanie loga w .ai, ponieważ inne formaty sprawdzą się równie dobrze, a nie każdy korzysta z Illustratora. Import do Corela czasem powoduje problemy.

PDF

Kolejny format wektorowy, choć zazwyczaj nie postrzega się go w ten sposób, to .pdf. Tak, stary poczciwy .pdf! Taki plik z powodzeniem daje się otworzyć w programie wektorowym i zazwyczaj nie sprawia kłopotów. Muszę jednak zaznaczyć, że spotkałam się też z zapisywaniem plików rastrowych (najpopularniejszy format rastrowy to .jpg, więcej na ten temat w drugiej części) jako .pdf i przesyłanie mi jako wektorowe. I tutaj należy Ci się wyjaśnienie: z rozszerzeniem .pdf można z powodzeniem zapisać elementy rastrowe, wektorowe oraz obydwa rodzaje jednocześnie w ramach jednego pliku. Jest to format uniwersalny, który jest często wykorzystywany do zapisywania treści, które w innej formie stwarzają ryzyko „rozjechania się”. Znaczna część przeciętnych użytkowników komputerów nie potrafi edytować plików .pdf, czy też raczej: nie posiada odpowiedniego oprogramowania. W wielu sytuacjach jest to korzystne.

Pliki .pdf z projektami plakatów, ulotek czy wizytówek są tymi, które przesyłasz do drukarni. Prawidłowo przygotowane powinny spełniać wszystkie wytyczne i być dopasowane do maszyny, na której będą wydrukowane. Często wymagania różnych firm znacząco się różnią od siebie nawzajem, dlatego nie zdziw się, jeśli przygotowując projekt zapytam, gdzie będzie realizowany.

SVG

Przyzwyczailiśmy się, że grafiki w internecie posiadają najczęściej format rastrowy, tymczasem od kilku lat wektory zdobywają także i te obszary. Pliki o rozszerzeniu .svg nadają się do zapisywania obrazków lub animacji do użycia w sieci. Takie zastosowanie grafiki wektorowej pozwala na zapisanie obrazka o bardzo małym rozmiarze (w kilobajtach) i jednocześnie o nieograniczonych wymiarach, co jest bardzo ważne, bo ma ogromny wpływ na szybkość ładowania strony internetowej. Rastrowa animacja lub wysokiej jakości fotografia w tle Twojej witryny skutecznie zwiększy czas oczekiwania i może wpłynąć na pozycję strony w wyszukiwarkach. Dysponujemy co prawda coraz szybszym internetem, ale jednocześnie użytkownicy stali się o wiele bardziej niecierpliwi i strona, która nie wczyta się w ciągu ułamka sekundy, ma znacznie większe szanse na zniechęcenie potencjalnego klienta.

Zaletą plików .svg jest też uniwersalność. Każdy grafik ma możliwość otwarcia i edycji tego formatu.

Aktualizacja:
Dziś pliki SVG są standardem w nowoczesnych projektach stron internetowych, a szczególnie przy logo, ikonach i elementach interfejsu. Systemy CMS oraz kreatory stron coraz częściej obsługują je natywnie, co pozwala zachować wysoką jakość grafiki przy minimalnym wpływie na szybkość ładowania strony.

CDR

Pliki .cdr są formatem natywnym Corela. Sprawiają niestety kłopoty przy próbie importu do Illustratora i nie są uniwersalne, podobnie zresztą jak .ai. Osobiście preferuję każdy inny format wektorowy.

EPS

Jest to kolejny uniwersalny format pliku wektorowego. Bardzo często dostaję pliki z Corela eksportowane właśnie do tego formatu. Nie sprawiają problemów i były używane wcześniej niż .svg. Każdy grafik będzie potrafił wykorzystać ten plik i przygotować materiały reklamowe, jeśli dostarczysz mu zapisane w nim logo.

Formaty wektorowe mają to do siebie, że najczęściej oprogramowanie do ich obsługi posiadają tylko graficy. Nie dziw się zatem, że przesłane pliki nie otwierają się na Twoim komputerze. Osoba, której przekażesz swoje logo do wykorzystania w projekcie, będzie wiedziała, co z nimi zrobić, a Ty prawdopodobnie więcej interesujących Cię informacji znajdziesz w kolejnym wpisie, który postaram się dostarczyć najszybciej, jak to będzie możliwe.

FAQ – formaty plików logo i projekty graficzne